Ի՞նչ է սնանկությունը․
ԱՁ և ՍՊԸ սնանկություն։
Ի՞նչ է սնանկությունը
Սնանկությունը, ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի փաստացի անկարողությունն է մարելու իր բոլոր պարտավորությունները։
Անվճարունակությունը կանխորոշված է հենց շուկայական հարաբերությունների բնույթով, որը մշտապես կապված է ձեռնարկատիրական գործունեության վերջնական արդյունքների ստացման անորոշության կամ ներդրված գումարը կորցնելու ռիսկի հետ։
Սնանկության տեսակներն երկուսն են՝
1) հարկադրված սնանկություն` եթե օրենքով սահմանված 2 մլն դրամը գերազանցող վճարային պարտավորությունները ավելի քան 90 օր ժամկետ անց են։
2) սեփական նախաձեռնությամբ` (կամավոր սնանկության դիմում) եթե պարտապանի պարտավորություններն օրենքով սահմանված 2 մլն դրամ և ավելի չափով գերազանցում են պարտապանի ակտիվների արժեքը կամ պարտապանի նկատմամբ պետության կողմից ներկայացվող դրամական պարտավորությունները գերազանցում են պարտապանի ակտիվների արժեքը (իրավաբանական անձի դեպքում` հաշվապահական հաշվառման կանոնների հիման վրա կատարված գնահատմամբ, ֆիզիկական անձի դեպքում` գնահատման ստանդարտների հիման վրա կատարված գնահատմամբ (հաշվեկշռային անվճարունակություն (…))։
ՀՀ սնանկության մասին օրենքի 3-րդ հոդված
– ՀՀ սնանկության մասին օրենքը իրավունք է վերապահում Պարտապանին դիմել դատարան կանխատեսվող սնանկության դեպքում, երբ ակնհայտ է, որ առաջանալու են պարտապանի սեփական սնանկությունը ճանաչելու վերոնշյալ հիմքերը:
Ինչպե՞ս է սկսվում և ավարտվում սնանկության գործընթացը․
Սնանկության գործընթացը սկսվում է իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձին սնանկ ճանաչելու մասին դիմումը ՀՀ սնանկության դատարան ներկայացնելու օրվանից և ավարտվում՝ դատարանի կողմից սնանկության գործն ավարտելու մասին վճռի կայացման պահից:
Սնանկության գործընթացը կարող է ավարտվել նաև առանց անձին սնանկ ճանաչելու՝
- մինչև անձին սնանկ ճանաչելու մասին վճռի կայացումը դիմումը հետ վերցնելու արդյունքում գործի վարույթի կարճելու,
- հաշտության համաձայնության կնքելու,
- դիմումը վարույթ չընդունելու կամ սնանկ ճանաչումը մերժելու դեպքերում։
Սնանկ կարող են ճանաչվել և՛ ԱՁ-ները, և՛ ՍՊԸ-ները, երկուսի դեպքում էլ նման ընթացակարգերը կարգավորվում են նույն օրենքով։ Եկե՛ք հասկանանք դրանց տարբերությունը․
ԱՁ և ՍՊԸ սնանկություն․
Եթե ԱՁ-ն կամ ՍՊԸ-ն չեն կարողանում պատշաճ կերպով և ժամկետներում կատարել իրենց ֆինանսական պարտավորությունները (հարկեր, վարկեր և պարտավորության այլ տեսակներ), նրանց նկատմամբ կարող է սկսվել սնանկության գործընթաց։
ԱՁ-ն և ՍՊԸ-ն կարող են սնանկության վարույթի արդյունքում ճանաչվել սնանկ, եթե՝
- ունեն չվճարված ֆինանսական պարտավորություններ,
- չեն կարողանում Դրանք վճարել օրենքով նախատեսված ժամկետներում,
- պարտատերերը կամ ֆիզիկական անձը, Ա/Ձ-ն կամ ՍՊԸ-ն դիմում են Դատարան։
Կարևոր է ընդգծել, որ Ա/Ձ-ի դեպքում անձը պատասխանատվություն է կրում իր անձնական ամբողջ գույքով։ Դրա մեջ կարող են ներառվել են Ա/Ձ-ին պատկանող բոլոր գույքերը՝ (մեքենան, բանկային հաշիվները և այլն) պարտավորությունները մարելու նպատակով։ Օրինակ՝ ԱՁ-ն ունի 20 մլն դրամ չվճարված պարտավորություն, բայց ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ շրջանառվում է միայն 5 մլն դրամ, այս դեպքում Դատարանը կարող է դիտարկել նաև Ա/Ձ-ին պատկանող անձնական գույքը, եթե գնահատման արդյունքում կարող է մարել մնացած 15 մլն դրամ մնացյալ պարտավորության գումարը։ Իսկ ՍՊԸ-ների դեպքում առավելությունն այն է, որ՝ հիմնականում Ընկերության սեփականատերերը պատասխանատվություն չեն կրում իրենց պատկանող անձնական գույքով, այլ պատասխանատվությունը սահմանափակվում է միայն Ընկերությանը պատկանող գույքով (բացառություն են կազմում կեղծ կամ կանխամտածված սնանկության դեպքերը)։
Կարևոր է իմանալ նաև, որ կանխամտածված սնանկությունը քրեորեն պատժելի է։
Ֆինանսական առողջացման վարույթ․
Այն պարտապանի անվճարունակության վերականգնմանն ուղղված ինքնուրույն ընթացակարգ է։ Այն հնարավորություն է տալիս պարտապանին դուրս գալ ֆինանսական ճգնաժամից` իր ներքին ռեսուրսների և (կամ) արտաքին միջոցների ներգրավման շնորհիվ` միաժամանակ պարտատերերին համապատասխան իրավական երաշխիքներ տրամադրելու միջոցով և իրականացվում է պարտատերերի ու դատարանի հսկողության ներքո:
Ֆինանսական առողջացման կարևորությունը բացատրվում է նրանով, որ այն համարվում է հենց սնանկության առաջնային նպատակ։