Ինչպես բացել ՍՊԸ Հայաստանում ՌԴ քաղաքացուն 2026 թվականին

ՍՊԸ-ն իմաստ ունի, եթե ձեզ վերաբերում է գոնե մեկ կետ․

Եթե ֆրիլանսեր եք և աշխատում եք միայնակ, ԱՁ-ն հաճախ ավելի պարզ ու էժան է։ ԱՁ-ի քայլ առ քայլ գրանցումը նկարագրված է «ԱՁ Հայաստանում ՌԴ քաղաքացիների համար» հոդվածում։

Հիմնադիրներ։ Նրանք կարող են լինել ցանկացած երկրի ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք, այդ թվում՝ Հայաստանի ոչ ռեզիդենտներ։ Ընկերությունը կարող է հիմնադրել մեկ անձ։ Մասնակիցների թիվը սահմանափակված է օրենքով՝ ոչ ավելի, քան 49։

Տնօրեն։ Տնօրեն կարող է լինել հիմնադիրը կամ նշանակված մենեջերը, քաղաքացիությունը նշանակություն չունի։ Օտարերկրացի տնօրենին անհրաժեշտ կլինի հանրային ծառայությունների համարանիշ (ՀԾՀ), սակայն ընկերության գրանցման համար այն պարտադիր չէ․ կարելի է ստանալ նաև հետո։ Հայաստանում մշտապես աշխատելու համար տնօրենին անհրաժեշտ է օրինական բնակության կարգավիճակ։

Կանոնադրական կապիտալ։ Սովորական ՍՊԸ-ի համար նվազագույն չափ օրենքով փաստացի սահմանված չէ։ Լիցենզավորվող գործունեության տեսակների համար պահանջները կարող են այլ լինել։

Ընկերության հասցեն պետք է գտնվի Հայաստանում։ Տարբերակներ՝ սեփական անշարժ գույք, վարձակալված գրասենյակ, սեփականատիրոջ համաձայնությամբ վարձով բնակարան կամ սպասարկող ընկերության հասցե։ Այս հասցեով նամակներ են գալիս պետական մարմիններից, ուստի կարևոր է, որ ինչ-որ մեկը ստանա նամակագրությունը։

Ձեր ներկայությամբ գրանցումը տևում է 1–2 աշխատանքային օր։ Հեռավար տարբերակով՝ 2–3 աշխատանքային օր գրանցման համար, իսկ Պետռեգիստրից փաստաթղթերը տրվում են 3–5 աշխատանքային օրվա ընթացքում։

• Հերթեր Պետռեգիստրում։ Երբեմն ներկայացումը տեղափոխվում է հաջորդ օր։
• Սխալներ դիմումում։ Դրանք պետք է ուղղել և նորից ներկայացնել, ուստի մենք տվյալները ստուգում ենք մինչ ներկայացումը։
• Անվանումը զբաղված է։ Ստուգում ենք նախապես և պատրաստ պահում պահեստային տարբերակ։
• Օտարերկրյա հիմնադիր-իրավաբանական անձի փաստաթղթերը։ Ապոստիլն ու թարգմանությունը ժամանակ են պահանջում․ հաշվի առեք մեկ-երկու շաբաթ։

ՍՊԸ-ն ունի նույն հարկման համակարգերը, ինչ ԱՁ-ն՝ միկրոձեռնարկատիրություն (տարեկան մինչև 24 մլն դրամ), շրջանառության հարկ (մինչև 115 մլն) և ընդհանուր համակարգ։ Ընդհանուր համակարգում ընկերությունը վճարում է 18% շահութահարկ և 20% ԱԱՀ։

ԱՁ-ից գլխավոր տարբերությունն այն է, որ ընկերության գումարներն ուղղակիորեն չեն պատկանում հիմնադրին։ Դրանք կարելի է դուրս բերել աշխատավարձի միջոցով (20% եկամտային հարկ և սոցիալական վճար) կամ շահաբաժինների միջոցով (5% հարկ)։

ՍՊԸ-ն կարող է նաև հիմք դառնալ հիմնադրի կացության կարգավիճակի համար։

Եթե շարունակում եք մնալ Ռուսաստանի հարկային ռեզիդենտ, հայկական ՍՊԸ-ն կարող է համարվել վերահսկվող օտարերկրյա ընկերություն (ՎՕԸ)։ Սա նշանակում է․

• պետք է ՌԴ հարկային ծառայությանը ծանուցել օտարերկրյա ընկերությանը մասնակցելու և ՎՕԸ-ի մասին
• ամեն տարի ներկայացնել ծանուցում՝ ընկերության ֆինանսական հաշվետվությամբ
• որոշակի շեմից բարձր չբաշխված շահույթը կարող է հարկվել ՌԴ-ում

Եթե Հայաստան է տեղափոխվում ոչ թե մեկ մարդ, այլ թիմ, ՍՊԸ-ն միանգամից մի քանի խնդիր է լուծում․

• Հիմնադիրները կարող են դիմել կացության կարգավիճակի՝ ձեռնարկատիրական հիմքով։
• Աշխատողները կացության կարգավիճակ են ստանում աշխատանքային հիմքով․ ընկերությունը ձևակերպում է պայմանագիրը և հաստատում զբաղվածությունը։
• Ընտանիքի անդամները փաստաթղթեր են ներկայացնում հիմնական դիմողի կարգավիճակի հիման վրա։

Գործնականում միգրացիոն ծառայությունը նայում է, թե որքանով է իրական ընկերության գործունեությունը՝ շրջանառություն, աշխատավարձեր, հաշվետվություն։ Տասնյակ «աշխատողներով» դատարկ ընկերությունը հարցեր է առաջացնում։

ՍՊԸ-ն ավելի շատ պարտավորություններ ունի, քան ԱՁ-ն՝ հաշվապահական հաշվառում, ֆինանսական հաշվետվություն, կադրային փաստաթղթեր, մասնակիցների որոշումների ձևակերպում։ Նույնիսկ առանց աշխատողների տնօրենը պաշտոնապես համարվում է ընկերության աշխատող։

Տիպային կանոնադրությունը հարմար է մեկ հիմնադրով ընկերությունների մեծ մասի համար։ Եթե հիմնադիրները մի քանիսն են, ավելի լավ է նախապես համաձայնեցնել և ամրագրել հիմնական պայմանները, որպեսզի հետագայում խուսափեք տարաձայնություններից և լրացուցիչ ծախսերից։

• Բաժնեմասերը և դրանց փոփոխման կարգը։ Ով որքան է ներդնում և ինչ է տեղի ունենում կապիտալն ավելացնելիս։
• Մասնակցի դուրս գալը։ Ինչպես է գնահատվում բաժնեմասը և որ ժամկետում է վճարվում։
• Տնօրենի լիազորությունները։ Որ գործարքները նա կարող է կնքել առանց մասնակիցների համաձայնության, և որոնք՝ միայն դրանով։
• Շահույթի բաշխումը։ Շահաբաժինների վճարման պարբերականությունը և կարգը։
• Վեճերի լուծումը։ Որ իրավունքն ու որ դատարանն են կիրառվում։

Հայկական ՍՊԸ-ում աշխատողի ձևակերպումը աշխատանքային պայմանագիր է, հրաման և գրանցում հարկային մարմնում։ Ինչ է կարևոր իմանալ․

Նույնիսկ եթե ընկերությունում աշխատում է միայն տնօրեն-հիմնադիրը, աշխատավարձային հաշվետվություն սովորաբար միևնույն է առաջանում։ Սա պատճառներից մեկն է, թե ինչու է ՍՊԸ-ի հաշվապահությունն ավելի թանկ, քան ԱՁ-ինը։

ՍՊԸ-ի լուծարումն ավելի բարդ ու երկար է, քան ԱՁ-ի փակումը․ պետք է հաշվարկ կատարել պարտատերերի հետ, փակել հաշիվները, ներկայացնել վերջնական հաշվետվությունը և անցնել ընթացակարգը պետական ռեգիստրում։ Ժամկետները չափվում են ամիսներով։

Եթե բիզնեսը ժամանակավորապես չի գործում, ընկերությունը սովորաբար չեն լուծարում․ այն մնում է գրանցված և շարունակում է ներկայացնել զրոյական հաշվետվություն։ Դա ավելի էժան է, քան լուծարումը և հետագա նոր գրանցումը։